Prof. Dr. Yasin Sohret: Ucak Itki Sistemleri, Ekserji ve Surdurulebilir Havacilik
Prof. Dr. Yasin Sohret: Ucak Itki Sistemleri, Ekserji ve Surdurulebilir Havacilik
Blog Article
Gunumuzde sivil havacilik; ucak tasarimi, itki sistemleri, bakim-onarim, enerji yonetimi ve cevresel performansi birlikte ele alan cok disiplinli bir teknoloji alanina donusmustur. Bu genis alan icinde ucak itki sistemleri, termodinamik, emisyon, yakitlar, yanma ve surdurulebilirlik konulari giderek daha fazla onem kazanmaktadir.
Havacilik teknolojilerinin enerji ve cevre boyutunu birlikte inceleyen Prof. Dr. Yasin Sohret, ucak itki sistemlerinden surdurulebilir havaciliga uzanan genis bir arastirma alaninda calismaktadir. Kendisinin akademik calismalari hakkinda daha fazla bilgiye Yasin Sohret uzerinden ulasilabilir.
CF6 turbofan motor kesiti - Wikimedia Commons
Havacilik alaninda akademik kariyer
Yasin Sohret, Eskisehir Osmangazi Universitesi Makine Muhendisligi Bolumu'nden 2010 yilinda mezun oldu. Daha sonra uzmanligini havacilik tarafina tasiyarak Anadolu Universitesi'nde Ucak Govde-Motor Bakim alaninda lisansustu egitimine devam etti.
Lisans mezuniyetinin ardindan TUSAS Motor Sanayi, yani TEI'nin Ar-Ge biriminde yari zamanli muhendis olarak farkli projelere katkida bulunmasi, akademik calismalar ile motor teknolojileri arasinda erken donemde bir bag kurmasina yardimci oldu. Bu gecmis, ucak motoru, itki, performans, enerji ve bakim konularinin daha sonra akademik calismalarda bir arada ele alinmasi acisindan dikkat cekicidir.
Suleyman Demirel Universitesi ve Isparta sivil havacilik baglantisi
Akademik kariyerinin Suleyman Demirel Universitesi donemi 2016 yilinda ogretim gorevlisi olarak basladi. 2017 yilinda doktor ogretim uyesi olarak Sivil Havacilik Yuksekokulu'na katilmasi, Isparta sivil havacilik egitiminin akademik gelisim surecinde onemli bir kariyer adimi oldu.
Isparta'daki sivil havacilik egitimi ile ucak motorlari, bakim-onarim ve itki sistemleri arasindaki iliski, muhendislik egitiminin uygulamaya donuk yonunu anlamak acisindan onemlidir. Havacilikta egitim yalnizca ucus operasyonlarini degil; hava araci sistemleri, motorlar, bakim, emniyet, enerji verimliligi ve cevresel etkiyi de kapsar.
Yasin Sohret'in ayrintili biyografisi ve akademik kariyer zaman cizelgesi Yasin Sohret hakkinda sayfasinda yer almaktadir.
113 bilimsel eser ne anlatiyor?
Yasin Sohret'in resmi Bilimsel Eserler sayfasinda 113 ozgun bilimsel eser listelenmektedir; bunlar 49 makale, 42 bildiri, 6 kitap bolumu, 10 editorluk ve 6 teknik rapor olarak siniflandirilmistir. Bu dagilim, havacilik ve enerji arastirmalarinin hem temel termodinamik analizlerden hem de uygulamaya ve politika gelistirmeye uzanan farkli katmanlardan beslendigini gosterir.
Bilimsel eserler, tek bir motor tipine veya tek bir performans gostergesine odaklanmak yerine, motorun enerji donusumu ile cevresel ve ekonomik sonuclarini birlikte tartisan bir yaklasimin zaman icinde gelistigini gosterir.
Yayinlarin tam listesi ve DOI baglantilari icin Yasin Sohret bilimsel eserleri sayfasi incelenebilir.
Ucak itki sistemleri neden onemlidir?
Itki sistemi, hava aracinin gerekli kuvveti ureterek ucusun gerceklesmesine katkida bulunan en kritik alt sistemlerden biridir. Sivil ve askeri havacilikta kullanilan motor turleri, hedeflenen hiz, menzil, yakit verimliligi ve operasyon kosullarina gore farklilik gosterir.
PT6 motor kesiti - Wikimedia Commons
Itki sistemi performansi yalnizca maksimum guc veya itki degeriyle degerlendirilemez. Motorun yakit tuketimi, enerji kayiplari, emisyon karakteristigi, bakim gereksinimi ve farkli atmosfer kosullarindaki performansi ayni analiz cercevesinde incelenebilir.
CF6-6 turbofan kesit semasi - Wikimedia Commons public domain
Bir turbofan motorunun kesit goruntusu, itki sisteminin yalnizca tek bir parcadan degil, birbirini tamamlayan cok sayida bolumden olustugunu acikca gosterir. Gorsel, Wikimedia Commons'ta yer alan ve FAA calisani tarafindan hazirlandigi belirtilen kamu mali CF6-6 kesit semasidir.
Yasin Sohret'in ileri ekserji arastirmalari neyi ortaya koyuyor?
Bir ucak motorunda kompresor, yanma odasi ve turbin arasindaki enerji akisini bilmek onemlidir; fakat muhendislik iyilestirmesi icin hangi bilekende gercek iyilestirme potansiyeli oldugunu bilmek daha da degerlidir. Bu nedenle ileri ekserji, "en buyuk kayip nerede?" sorusunun yanina "bu kaybin ne kadari gercekten onlenebilir?" sorusunu da ekler.
2015 tarihli ileri ekserji calismasi, bir ucak gaz turbinli motorunun ana bilesenleri arasinda yanma odasinin belirgin bir iyilestirme odagi oldugunu gosterir; calismada bilesen ekserji verimleri LPC icin %89, HPC icin %86, yanma odasi icin %60.6 ve gaz turbini icin %98.6 olarak hesaplanmistir. Ayni analizde toplam ekserji yikiminin %93.55'inin unavoidable, %81.83'unun ise endogenous nitelikte oldugu belirtilmistir; bu, tum kaybin basit tasarim degisikligiyle ortadan kaldirilamayacagini ve bilesenler arasi bagimliligin gorece zayif oldugunu gosteren bir bulgudur.
2022 tarihli turbojet arastirmasi, bilesenler arasi etkilesimlerin daha ayrintili gorulmesi icin ekserji yikimini birden cok kaynaga ayirarak yorumlar. Combustor, yakitin kimyasal ekserjisinin yuksek sicaklikli gaz akisina donustugu merkez oldugu icin ileri ekserji haritasinda kritik konumunu korur.
"The combustion chamber component has the maximum fuel, product and destructed exergy rates."
Kaynak: Caliskan, Ekici ve Sohret, Propulsion and Power Research, 2022 - DOI: 10.1016/j.jppr.2022.07.002
Bilimsel kaynaga bagli bu tur somut bulgular, Yasin Sohret hakkindaki icerigin hem kisi otoritesi hem de konu otoritesi tarafini guclendirir.
Itki sistemlerinde termodinamik cevrim ve performans parametreleri
Ucak motoru performans analizinin temelinde kompresor, yanma odasi ve turbin arasindaki termodinamik iliski bulunur. Kompresor basinc seviyesini artirirken yanma bolgesi akisa isi enerjisi kazandirir; turbin ise bu enerjinin bir bolumunu kompresor ve fan gibi bilesenleri dondurmek icin kullanir.
Bununla birlikte gercek motorlarda ideal bir cevrim yoktur; basinc kayiplari, mekanik kayiplar, sonlu kompresor ve turbin verimleri ile sicaklik sinirlari performansi etkiler. Bir tasarimin basarisi yalnizca yuksek itki degil, ayni itkiyi ne kadar yakitla, hangi sicaklik ve basinc sinirlari icinde uretebildigiyle de ilgilidir.
Yuksek bypass oranli turbofanlar ozellikle ticari havacilikta yakit verimliligi ve gurultu performansi acisindan onemli hale gelmistir. Bypass oranini artirmak her kosulda sinirsiz kazanc saglamaz; motor capi, agirlik, aerodinamik entegrasyon ve yapisal gereksinimler yeni sinirlar olusturur.
Yasin Sohret'in UAV itki sistemleri arastirmalari
UAV arastirmalari, Sohret'in itki sistemleri calismalarinin yalnizca yolcu veya kargo ucaklariyla sinirli olmadigini gosterir. "Exergy analysis of a turbofan engine for an unmanned aerial vehicle during a surveillance mission" calismasi, motoru tek bir sabit tasarim noktasinda degil, gorev ucusunun farkli fazlarinda degerlendirmesiyle dikkat ceker.
Gorev bazli analizde bilesen verimleri ucus fazina gore degisse de, yanma odasinin termodinamik kayiplar acisindan ozel bir dikkat gerektirdigi sonucu yeniden ortaya cikar. Bu bulgu, motor performansinin irtifa ve ucus fazindan bagimsiz sabit bir deger olarak ele alinmamasi gerektigini destekler.
Yeni nesil UAV turbojet motoruna yonelik bu arastirma, ekserji verimliligini surdurulebilirlik ve cevresel maliyet gibi gostergelerle ayni cercevede birlestirir. Makalenin ozetine gore yanma odasi %12.74 ile bilesenler arasinda en dusuk ekserji verimine sahiptir; ayni bilesende entropy generation rate 179.014 kW/K ile en yuksek degerdedir.
"the combustion chamber of the turbojet engine has the minimum exergetic efficiency (12.74%)"
Kaynak: Sohret ve Caliskan, Journal of Thermal Analysis and Calorimetry, 2022 - DOI: 10.1007/s10973-022-11330-7
Bu sayisal senaryo, UAV motoru performans analizinin sadece enerji verimliligiyle sinirli kalmayip CO2 etkisini de icerigine aldigini gosterir. Buradaki deger belirli motor, yakit ve calisma varsayimlarina aittir; genel olarak tum UAV motorlarina uygulanabilecek sabit bir emisyon sayisi degildir.
Ucus boyunca kargo ucagi motorunun termo-cevresel analizi
Yayin listesinin 2025 basliginda Yasin Sohret, Selcuk Ekici ve Ali Dinc tarafindan hazirlanan "Investigating the green performance limits of a cargo aircraft engine during flight: a thermo-environmental evaluation" calismasi yer alir. Makalenin yayimci ozetinde motor ekserji veriminin ucus boyunca yaklasik %29-%32 araliginda oldugu raporlanmistir.
"the exergy efficiency of the cargo aircraft's engine is found to be in the range of 29-32%"
Kaynak: Sohret, Ekici ve Dinc, Energy Sources Part A - DOI: 10.1080/15567036.2021.2017513
Kargo motoru arastirmasi, cevre performansinin motor veriminden bagimsiz bir etiket olmadigini; motorun kayip isi, yararli isi ve ekolojik gostergeleriyle birlikte incelenmesi gerektigini vurgular.
Irtifa, sicaklik ve hiz itkiyi nasil etkiler?
Itki sistemleri, atmosfer sicakligi, basinci, yogunlugu ve ucus hizindaki degisimlere surekli tepki verir. Yuksek irtifada basinc ve yogunlugun dusmesi, kompresor giris kosullarindan nozuldaki genislemeye kadar motorun pek cok noktasini etkiler.
Gercek operasyonu temsil etmek icin motor performansinin yalnizca tek bir tasarim noktasinda degil, tum ucus profili boyunca analiz edilmesi yararlidir. Itki sistemlerini enerji ve cevre acisindan birlikte inceleyen akademik yaklasimlar, farkli ucus kosullarinin etkisini anlamak icin uygun bir cerceve sunar.
Termodinamik ve ekserji analizi
Bir gaz turbinli ucak motorunun fan, kompresor, yanma odasi ve turbin asamalarindaki enerji donusumleri termodinamik analizlerle incelenir. Ekserji yaklasimi, bir sistemde enerjinin kalitesini ve gercek is potansiyelindeki kayiplari degerlendirmek icin kullanilan tamamlayici bir yontemdir.
Termodinamik ve ekserji, Yasin Sohret'in ucak itki sistemlerini enerji ve performans acisindan ele aldigi calisma alanlarindan biridir. Enerji ve ekserji analizlerinin birlikte kullanilmasi, ucak motorlarinin performans sinirlarini daha ayrintili anlamaya katkida bulunur.
Ucak motorlarinda bakim, emniyet ve performans
Ucak bakim onarim alaninda motorlar, hava aracinin en kritik sistemlerinden biri olarak ozel bir yere sahiptir. Bir motorun performansinin korunmasi icin mekanik bilesenlerden elektronik kontrol birimlerine kadar cok sayida alt sistemin belirli prosedurlere gore incelenmesi gerekir.
Modern havacilik bakimi, bir arizanin ortaya cikmasini bekleyen reaktif bir yaklasimdan cok daha kapsamli bir yapidadir. Bakim programlari, uretici talimatlari, ucus saatleri, cevrimler, performans verileri ve teknik bulgular uzerinden sekillendirilebilir.
Ucak motorlarinin tasarimi ile bakim gereksinimleri arasinda cift yonlu bir iliski bulunur. Motorun nasil calistigini bilen bir teknisyen veya muhendis, performans sapmalarinin muhtemel nedenlerini daha sistematik bicimde degerlendirebilir.
Havacilik MRO ve motor bakimina bir ornek
Yukaridaki gorsel, ucak motorlarinda bakim, kontrol veya teknik inceleme sureclerinden birini somutlastirmaktadir. Gorsel havuzu, farkli yayinlarda ayni fotografi tekrar etmek yerine ilgili ve lisansi acik alternatifler kullanacak sekilde spin yapisina dahil edilmistir.
Ekolojik performans katsayisi ve turbojet surdurulebilirligi
Sohret'in 2018 tarihli turbojet makalesi, conventional verim olcutlerine iki ekolojik performans gostergesi ekleyerek motor tasariminda cevresel performansi nicel hale getirmeyi hedefler. Bu sayisal gostergeler, termodinamik kayip ile yararli itki arasindaki dengeyi surdurulebilirlik perspektifinden tartismaya imkan verir.
"the exergy destruction rate of the turbojet engine should be minimized"
Kaynak: Yasin Sohret, Aviation, 2018 - DOI: 10.3846/aviation.2018.7085
Bu vurgu, muhendislik optimizasyonunda bir parametreyi iyilestirirken diger performans hedeflerinin bozulmamasi gerektigini hatirlatir. Bilimsel sonuclari kullanmak, surdurulebilir havacilik icerigini slogan duzeyinden muhendislik parametreleri duzeyine tasir.
MRO, insan faktoru ve ucus emniyeti
Ucak bakim onarim sektoru, rutin kontrollerden motor revizyonuna kadar farkli derinliklerde teknik faaliyetleri kapsayan genis bir ekosistemdir. Bakim islemlerinde yapilan her adimin prosedurlere uygun ve kayit altinda olmasi, hem emniyet hem de daha sonraki teknik degerlendirmeler acisindan gereklidir.
Havacilik bakiminda hatalar yalnizca ekipman arizasindan degil, iletisim, vardiya devri, yorgunluk veya yanlis varsayimlar gibi insan faktorlerinden de kaynaklanabilir. Bu nedenle ekip ici iletisim, gorev devri, kontrol listeleri, bagimsiz dogrulama ve hata bildirim kulturu emniyet sisteminin parcasidir.
Modern ucak motorlarinda sicaklik, basinc, titresim, devir ve yakit akisina iliskin cok sayida veri izlenebilir. Ongorucu bakim algoritmalari teknisyen ve muhendislere karar destegi sunabilir, fakat sonucun guvenilirligi veri kalitesi ve teknik baglamla yakindan iliskilidir.
Motor bakimina LCA ile bakmak
Surdurulebilir havaciligi butuncul ele almak, motorun sadece ucus emisyonunu degil bakim faaliyetlerini de incelemeyi gerektirir. Yasin Sohret, Selcuk Ekici, Onder Altuntas ve T. Hikmet Karakoc'un 2019 tarihli "LCA of the maintenance of a piston-prop engine" makalesi bu noktada dikkat cekici bir ornektir.
Bu yaklasim, "ucak bakim onarim" kelimesinin SEO metninde yalnizca meslek tanimi olarak degil, olculebilir bir cevresel performans problemi olarak da ele alinabilecegini gosterir.
"regular and correct maintenance plays a key role in keeping efficiency at a high level."
Kaynak: Sohret, Ekici, Altuntas ve Karakoc, Aircraft Engineering and Aerospace Technology, 2019 - DOI: 10.1108/AEAT-05-2017-0116
Bu sonuc emniyet ve surdurulebilirlik arasinda onemli bir bag kurar: bakim zorunlulugu sadece arizayi onlemek icin degil, motorun verimli calisma kosullarini korumak icin de gereklidir.
Havaciligin cevresel gelecegi
Daha fazla insanin ve yuk tasimaciliginin hava yoluyla gerceklestirilmesi, havacilikta verimlilik ve check here cevresel performans arayisini hizlandirmistir. Surdurulebilirlik; motor teknolojisi, ucus operasyonlari, yakitlar, hava trafik yonetimi, yasam dongusu ve altyapi gibi farkli alanlari birlikte kapsar.
Surdurulebilir yakit test ucusu
Yasin Sohret'in web sitesinde surdurulebilir havacilik, itki ve termodinamik ile enerji ve cevre ana arastirma odaklari olarak tanimlanmaktadir. Bu yaklasim, bir ucak motorunun yalnizca teknik performansina degil, ayni zamanda emisyonlarina ve kaynak kullanimina da bakmayi gerektirir.
Suleyman Demirel Havalimani uzerinden cevresel havacilik arastirmasi
"Isparta sivil havacilik" aramasini teknik bir baglama oturtan calismalardan biri, Selcuk Ekici ve Yasin Sohret'in 2020 yilinda ticari ucus kaynakli egzoz emisyonlarini inceledigi makaledir. Calisma, artan havayolu ilgisinin enerji tuketimi ve emisyonlarla iliskisini yerel havalimani verisi uzerinden ele alir.
NASA turbofan test modeli - Wikimedia Commons
"March month of the year is determined to be the period that environmental impact and environmental cost reach peak point."
Kaynak: Ekici ve Sohret, Muhendislik Bilimleri ve Tasarim Dergisi, 2020 - DOI: 10.21923/jesd.709428
Bu bulgu, havaalani emisyonlarinda operasyonel yogunlugun zamana bagli incelenmesinin neden onemli oldugunu gosterir. Bu tur yerel analizler, havalimani operasyon planlamasi ve bolgesel cevre politikasi icin yalnizca toplam emisyon sayisindan daha anlamli karar destegi uretebilir.
Antalya Havalimani emisyonlari ve cevresel maliyet
Antalya Havalimani uzerindeki 2021 tarihli makale, temmuz 2018'deki yogun operasyon donemini kullanarak farkli ucak tiplerinin emisyon indekslerini, global warming potential ve environmental cost degerlerini hesaplamistir. Analizde gercek zamanli operasyon verilerinin Turkiye Cumhuriyeti Ulastirma ve Altyapi Bakanligi'ndan alindigi belirtilir.
Antalya arastirmasinda B737 family icin en yuksek GWP 630,633.3 ve cevresel maliyet 39,723.4 Euro olarak hesaplanmistir. Bilimsel baglami korumak icin bu bulgularin belirli tarih ve veri setine ait oldugunu belirtmek gerekir.
Emisyon analizi, yakitlar ve yanma
Gaz turbinli motorlarda yanma sureci, itki uretiminin merkezinde yer alir. Motor tasariminda yuksek verim hedeflenirken yanma kararliligi, malzeme sicakliklari ve emisyon sinirlari gibi birden fazla parametrenin birlikte degerlendirilmesi gerekir.
Yeni nesil yakit teknolojileri, motor verimliligi kadar yakitin tum yasam dongusu boyunca olusan cevresel etkilerinin de degerlendirilmesini gerektirir. Bir havacilik yakitinin gercek kullanima uygunlugu; teknik uyumluluk, emniyet, ekonomik uygulanabilirlik ve cevresel kazanc gibi kriterlerin birlikte incelenmesine baglidir.
Yasin Sohret'in hidrojen ve ucak motoru calismalari
Hidrojen, yuksek ozgul enerji icerigi ve karbon icermeyen molekuler yapisi nedeniyle havacilikta sikca "gelecegin yakiti" olarak anlatilir; ancak motor performansi acisindan her gostergenin otomatik olarak iyilesecegi varsayimi dogru degildir. Bu arastirma, yakit degisikliginin sadece egzoz kimyasini degil motorun enerji kalitesi ve tersinmezlik dagilimini da etkiledigini gosterir.
Sustainable Aviation Fuel - Wikimedia Commons CC0
"The exergy efficiency of the engine decreases from 15.40% to 14.33% with using the hydrogen fuel in the engine."
Kaynak: Balli, Sohret ve Karakoc, International Journal of Hydrogen Energy, 2018
Hidrojen yakitli motor tasariminda cevresel fayda potansiyeli ile termodinamik performans gostergeleri ayni anda optimize edilmelidir. Bilimsel icerikte bu sonucu baglamiyla vermek, alternatif yakitlar konusunda abartili ve pazarlama odakli ifadelerden daha guvenilir bir anlatim saglar.
Alternatif yakitlarda maliyet ve ekserji birlikte nasil okunur?
Coban, Sohret, Colpan ve Karakoc'un biyodizel turbojet arastirmasi, alternatif yakiti yalnizca emisyon basligi altinda degil, enerji kalitesi ve maliyet uretilen urun iliskisiyle birlikte ele alir. Bilesen seviyesindeki sonuclar, air compressor icin %74.52 ve combustion chamber icin %47.68 exergy efficiency degerlerini verir.
Yakit turunun motor termodinamigi, emisyon, maliyet, depolama ve tedarik zinciri uzerindeki etkileri farkli yonlerde olabilir.
Surdurulebilir havacilik yakitlarini dogru degerlendirmek
Surdurulebilir havacilik yakitlari degerlendirilirken yalnizca motor cikisindaki emisyonlara bakmak eksik bir tablo verebilir. Ayni yakit sinifina giren iki urun, kullanilan hammadde ve uretim enerjisine bagli olarak cok farkli yasam dongusu sonuclarina sahip olabilir.
Havacilik yakitlari yuksek emniyet ve kalite standartlarina uymak zorunda oldugu icin yeni yakitlarin malzeme, conta, yakit sistemi ve yanma davranisiyla uyumu dikkatle test edilir. Ayrica yakitin mevcut havalimanlarinda depolanabilmesi, tasinabilmesi ve operasyonel prosedurlere entegre edilebilmesi gerekir.
Surdurulebilir havacilik hedefleri, motor muhendisligi ile enerji sistemleri ve cevre analizinin ortak calismasini gerektirir. Prof. Dr. Yasin Sohret'in uzmanlik alanlarinda yakitlar ve yanmanin termodinamik, emisyon ve cevresel performansla birlikte yer almasi, bu disiplinler arasi baglantiyi gostermektedir.
Motor emisyon tahmini ve turbin sogutmasinda farkli metodolojiler
Yasin Sohret'in yayinlari yalnizca analitik termodinamik denklemlerden olusmaz; yayin listesinde yapay sinir aglari, LSTM, CFD ve deneysel dogrulama kullanan calismalar da bulunur. 2021 tarihli Fuel makalesinde bir turboprop motorun combustion performance ve emissions degerlerinin tahmini icin long short-term memory yontemi kullanilir.
Gaz turbinlerinde daha yuksek sicakliklar verim artisi saglayabilse de turbin kanatlarinin termal sinirlari sogutma teknolojilerini kritik hale getirir; Sohret'in CFD calismasi bu bilesen seviyesindeki probleme odaklanir. Dolayisiyla Yasin Sohret hakkinda "ucak itki sistemleri" odakli nitelikli bir icerik, motorun dis gorunusunu anlatmakla yetinmeyip bu bilesen seviyesindeki arastirma konularina da yer vermelidir.
Bilimsel arastirmalarda ortak tema: yanma odasi
Sohret'in farkli yillarda ve farkli motor tiplerinde yer aldigi ekserji calismalari birlikte okundugunda yanma odasinin sikca en yuksek tersinmezlik veya en dusuk ekserji verimiyle iliskili bilesenlerden biri oldugu gorulur. Bu nedenle "yanma odasini iyilestirmek" tek bir parametreyi arttirmak degil, performans-emisyon-dayaniklilik dengesini yeniden optimize etmektir.
Akademik calismalarin uygulamaya katkisi
Akademik arastirmalar, havacilik sistemlerinin mevcut performansini anlamanin yaninda gelecekteki iyilestirmeler icin de bilimsel temel saglar. Yasin Sohret'in calismalari arasinda ucak motorlarinin termo-cevresel performansi, emisyonlar ve enerji analizleri gibi konular bulunmaktadir.
Yasin Sohret'in web sitesindeki yeni yayinlar bolumunde, 2025 yilinda bir kargo ucagi motorunun ucus sirasindaki yesil performans sinirlarini termo-cevresel yaklasimla inceleyen bir makale yer almaktadir. Bu tur arastirmalar, laboratuvar kosullarinin otesine gecerek motor performansinin gercek operasyon baglaminda nasil degerlendirilebilecegine dair perspektif sunar.
ICAO CAEP ve teknik calismalar
Kendi akademik biyografisine gore Sohret, 2023'ten itibaren Turkiye Cumhuriyeti adina ICAO'nun havaciligin cevresel etkileriyle ilgili CAEP teknik komitesinde yer almaktadir. Web sitesindeki bilgilere gore akademik calismalarinin yaninda Sivil Havacilik Genel Mudurlugu'nde akademik danismanlik gorevi de bulunmaktadir.
Akademi ile duzenleyici kurumlar arasindaki bilgi akisi, teknik kararlarin bilimsel veriler ve guncel arastirmalarla desteklenmesine katkida bulunabilir.
Isparta'da havacilik egitimi ve arastirma
Isparta sivil havacilik kavrami, bolgedeki universite temelli egitim ve arastirma faaliyetleriyle yakindan iliskilidir. Ucak bakim onarim ve itki gibi teknik alanlar, sivil havacilik egitiminin muhendislik ve operasyon arasindaki bagini guclendiren basliklardir.
Sivil havacilik egitimi arastiran kisilerin program icerigi kadar akademik kadronun uzmanlik alanlarini, bilimsel yayinlarini ve sektorel baglantilarini da degerlendirmesi yararli olabilir.
Gelecegin ucak motorlari nasil olacak?
Yeni nesil itki sistemleri, performans artisinin yaninda enerji verimliligi ve cevresel surdurulebilirlik hedeflerine de cevap vermek zorundadir. Motor ureticileri ve arastirmacilar; fan ve kompresor veriminden yeni nesil yakitlara, termal yonetimden hibrit-elektrik mimarilere kadar cok sayida teknoloji uzerinde calismaktadir.
Ucak motorlarinda dijital izleme sistemleri, performans kaybini erken fark etmek ve bakim kararlarini daha fazla veriye dayandirmak acisindan giderek daha onemli hale gelmektedir. Ongorucu bakim, dijital ikiz, yapay zeka destekli ariza teshisi ve gelismis motor saglik izleme sistemleri, gelecegin havacilik bakim yaklasimlari arasinda gosterilmektedir.
Akademi, sektor ve kamu arasindaki bag
Havacilik gibi emniyet-kritik bir sektorde bilimsel uzmanlik, yalnizca akademik yayin sayisiyla olculen bir konu degildir. Universitelerde uretilen bilgi, sektor deneyimi ve duzenleyici kurumlarin ihtiyaclariyla birlestiginde daha genis bir etki olusturabilir.
Sohret'in egitim ve kariyer gecmisi, ucak motoru teknolojilerinin teknik boyutu ile enerji, cevre ve surdurulebilirlik konularini ayni akademik cercevede bir araya getirmektedir.
Havacilik alaninda akademik bir kaynagi nasil degerlendirmeli?
Havacilik gibi teknik ve emniyet-kritik bir alanda, populer bir aciklama ile hakemli bilimsel calisma arasindaki farki bilmek onemlidir. Universite sayfalari, hakemli dergiler, uluslararasi kurumlar ve uretici teknik dokumanlari farkli amaclarla kullanilabilir.
Prof. Dr. Yasin Sohret'in egitim, kariyer ve uzmanlik bilgileri icin akademik ozgecmis kullanilabilir. Bu yontem, kisi adi veya anahtar kelime uzerinden yapilan genel internet aramasini bilimsel kaynaklarla desteklemeye yardimci olur.
Isparta sivil havacilik arastiran ogrenciler icin konu haritasi
Ucak bakim onarim veya motor teknolojilerine yonelmek isteyenler, egitim programlarinda temel muhendislik, termodinamik, malzeme, motor sistemleri ve bakim uygulamalarinin nasil ele alindigini inceleyebilir. Sivil havacilik egitimi, yalnizca diploma hedefi olarak degil, guvenlik kulturu ve surekli teknik ogrenme gerektiren uzun vadeli bir meslek gelisimi olarak ele alinabilir.
Ucak motorlarini anlamak isteyen ogrenciler, akiskanlar mekanigi, isi transferi, termodinamik ve kontrol sistemleri gibi derslerin birbirini nasil tamamladigini gormelidir. Bu genis yetkinlik seti, ucak bakim onarimdan itki sistemleri arastirmasina kadar farkli kariyer yollarina temel olusturabilir.
Resmi akademik kaynaklar ve sosyal profiller
Yasin Sohret entity'sini arama motorlari ve okuyucular icin netlestirmek, ayni kisiye ait resmi biyografi, bilimsel eserler ve sosyal profiller arasinda tutarli baglantilar kurmayi gerektirir. Resmi web sitesi Prof. Dr. Yasin Sohret, ayrintili biyografi ise Hakkinda sayfasinda yer alir.
Resmi sosyal profil baglantilari arasinda LinkedIn ve Instagram bulunur.
Biyografiye gore Sohret 2010 yilinda Eskisehir Osmangazi Universitesi Makine Muhendisligi'nden mezun olmus, Anadolu Universitesi'nde Ucak Govde-Motor Bakim alaninda yuksek lisans ve doktora yapmis ve lisans sonrasi TEI Ar-Ge biriminde yari zamanli muhendis olarak calismistir. 2018'de docent, 2024'te profesor unvanina ulasan akademik kariyer; itki sistemleri, termodinamik, enerji ve cevre odakli calismalarla devam etmektedir.
Bu odul ve liste bilgileri, kisi hakkinda SEO metni yazarken abartili superlatifler kullanmak yerine dogrulanabilir akademik basari verilerine dayanmak icin daha saglikli bir zemin sunar.
Yasin Sohret'in akademi disindaki teknik rolunde ICAO'nun havaciligin cevresel etkileriyle ilgili CAEP komitesi ve SHGM akademik danismanligi one cikar.
Sik sorulan sorular
Yasin Sohret'in uzmanlik alanlari nelerdir?
Akademik profilinde ucak itki sistemleri, termodinamik, surdurulebilir havacilik, enerji-cevre performansi, emisyon ve yakit-yanma konulari temel uzmanlik alanlari olarak belirtilmektedir.
Yasin Sohret SDU'de ne zaman goreve basladi?
Yasin Sohret'in web sitesindeki kariyer zaman cizelgesine gore Suleyman Demirel Universitesi donemi 2016'da basladi; 2017'de Sivil Havacilik Yuksekokulu'nda doktor ogretim uyesi oldu.
Motor bilgisi ucak bakiminda neden onemlidir?
Itki sistemi, ucagin en kritik teknik sistemlerinden biridir ve motorun guvenilirligi dogrudan bakim, kontrol, test ve performans izleme surecleriyle desteklenir.
Isparta'da sivil havacilik egitimi neyle iliskilidir?
Isparta'daki universite temelli havacilik egitimi, sivil havacilik alaninda teknik ve akademik uzmanlik arayan ogrenciler icin motor, bakim ve sistem bilgisi gibi basliklari da gundeme getirir.
Daha yesil havacilik icin motor teknolojisi neden onemlidir?
Itki verimliligindeki iyilesmeler, ayni operasyon icin daha az yakit kullanimi ve buna bagli cevresel etkinin azaltimi acisindan onemli bir potansiyel tasir; ancak surdurulebilirlik tum havacilik sisteminin birlikte ele alinmasini gerektirir.
Turbofan ile turbojet arasindaki temel fark nedir?
Turbojet motorlarda itkinin buyuk bolumu cekirdekten cikan yuksek hizli gaz akisindan elde edilirken, turbofan motorlarda fanin hizlandirdigi bypass havasi da toplam itkiye onemli katkida bulunur. Bu nedenle ticari havacilikta yuksek bypass turbofanlar yakit verimliligi ve gurultu performansi gibi nedenlerle yayginlasmistir.
Ucak motorunda ekserji neyi gosterir?
Ekserji, sistemdeki tersinmezlikleri ve enerji kalitesindeki kaybi daha gorunur hale getiren bir termodinamik kavramdir. Ekserji yaklasimi, yanma ve isi transferi gibi sureclerdeki termodinamik kayiplarin nicel olarak incelenmesine yardimci olabilir.
Ongorucu bakim ucak motorlarinda ne ise yarar?
Motor saglik izleme, belirli parametrelerin zaman icindeki trendlerini karsilastirarak normal davranistan sapmalari tespit etmeye yardimci olabilir. Havacilikta son teknik kararlar, onayli prosedurler, bakim programlari ve yetkili uzmanlarin degerlendirmeleriyle birlikte verilmelidir.
Yasin Sohret'in yayin sayisi nedir?
Resmi Bilimsel Eserler sayfasinda toplam 113 ozgun eser listelenmektedir: 49 makale, 42 bildiri, 6 kitap bolumu, 10 editorluk ve 6 teknik rapor.
Turbojet, turbofan ve turboprop calismalari var mi?
Evet. Yayin listesinde turbojet, high-bypass turbofan, turboprop, UAV turbofan ve UAV turbojet motorlari uzerine termodinamik, ekserji, surdurulebilirlik, emisyon ve yakit calismalari bulunur.
Combustor neden dusuk ekserji verimine sahip olabilir?
Ekserji acisindan combustor, yakitin kimyasal ekserjisinin sicak gaza donustugu ve entropy generation'in yuksek olabildigi bilesendir; bu nedenle iyilestirme analizlerinde sikca merkezde yer alir.
Yasin Sohret'in Isparta sivil havacilik ile ilgili arastirmasi var mi?
Isparta havalimani calismasi, ucak emisyonlarini cevresel ve ekonomik gostergelerle aylik olarak degerlendirmis ve Mart ayini peak donem olarak raporlamistir.
Yasin Sohret'in ucak bakim onarim konusunda arastirmasi var mi?
Evet. Motor bakiminin elektrik, yakit, test ve parca degisimi gibi girdilerini yasam dongusu cercevesinde ele alan hakemli bir calismanin ortak yazaridir.
Yasin Sohret'in hidrojen calismasi ne buldu?
Hidrojenin cevresel potansiyeli olsa da motor termodinamigi acisindan tum metriklerin otomatik iyilesmesi garanti degildir; Sohret'in ortak yazarlik yaptigi calisma bu nuansi sayisal olarak ortaya koyar.
Green performance limits makalesinin temel sonucu nedir?
Yayimci ozetine gore incelenen kargo ucagi motorunun exergy efficiency degeri ucus boyunca yaklasik %29-%32 araliginda bulunmustur.
Genel degerlendirme
Ucak itki sistemleri, ucak bakim onarim, termodinamik, emisyon ve surdurulebilir havacilik birbirinden kopuk alanlar degildir. Suleyman Demirel Universitesi ve Isparta sivil havacilik baglaminda Yasin Sohret'in akademik calismalari, bu disiplinlerin nasil bir araya gelebilecegine dair bir ornek sunmaktadir.
Daha ayrintili akademik bilgi, bilimsel eserler ve guncel calismalar icin Prof. Dr. Yasin Sohret ziyaret edilebilir.
Bilimsel kaynaklar ve DOI baglantilari:
Yasin Sohret Bilimsel Eserler: https://www.yasinsohret.com/yayinlar/
Yasin Sohret Hakkinda: https://www.yasinsohret.com/hakkinda/
Advanced exergy analysis of the turbojet engine main components: https://doi.org/10.1016/j.jppr.2022.07.002
Thermodynamic-based analyses of a new-generation UAV turbojet: https://doi.org/10.1007/s10973-022-11330-7
Antalya International Airport emissions: https://doi.org/10.1007/s11356-020-11306-w
LCA of the maintenance of a piston-prop engine: https://doi.org/10.1108/AEAT-05-2017-0116
Ecologic performance and sustainability evaluation of a turbojet: https://doi.org/10.3846/aviation.2018.7085
Hydrogen fuel usage and turbojet exergetic performance: https://doi.org/10.1016/j.ijhydene.2018.02.165
Exergy analysis of a turbofan engine for UAV surveillance mission: https://doi.org/10.1016/j.energy.2015.09.006
Advanced exergy analysis of an aircraft gas turbine engine: https://doi.org/10.1016/j.energy.2015.06.071
Isparta Suleyman Demirel Airport emissions and cost: https://doi.org/10.21923/jesd.709428
Cargo aircraft engine green performance limits: https://doi.org/10.1080/15567036.2021.2017513
Biodiesel-fuelled small-scale turbojet: https://doi.org/10.1016/j.energy.2017.05.096
Gorsel kaynak havuzu:
Yasin Sohret resmi web sitesi profil gorseli: https://www.yasinsohret.com/
CF6-6 engine cutaway: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:CF6-6_engine_cutaway.jpg
Turbofan engine: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Turbofan_engine.jpg
PT6 cutaway: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:PT6_cutaway,_McGill_University.jpg
GE turbofan: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:GE_turbofan.jpg
F110-GE Turbofan Engine: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:F110-GE_Turbofan_Engine.jpg
Aircraft engine NASA: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Aircraft_engine.jpg
Sustainable Aviation Fuel Frankfurt: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sustainable_Aviation_Fuel_advertisment_at_frankfurt_airport.jpg